AKTGJYKIM NË RASTET K.O. 29/12 DHE K.O. 48/12 AMENDAMENTET E PROPOZUARA KUSHTETUESE, TË DORËZUARA NGA KRYETARI I KUVENDIT TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS MË 23 MARS 2012 DHE 4 MAJ 2012

Duke u mbeshtetur ne nenin 144.1 te Kushtetutes, 31 deputete te Kuvendit te Republikes se Kosoves propozuan nje sere amendamentesh kushtetuese. Me 23 mars 2012, sipas kompetencave te veta te percaktuara ne nenin 144.3 te Kushtetutes, Kryetari i Kuvendit te Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Kryetari i Kuvendit) dorezoi nje grup te amendamenteve te propozuara per te vleresuar paraprakisht nese ato pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Kryetari i Kuvendit e dorezoi edhe nje grup tjeter te amendamenteve ne Gjykate me 4 maj 2012. Ky grup i dyte i amendamenteve dallonte ne disa aspekte nga grupi i pare i amendamenteve.

Kryetari i Kuvendit eshte parashtrues i kerkesave ne Gjykaten Kushtetuese. Baza juridike

Kerkesa eshte e bazuar ne nenin 113.9 dhe ne nenin 144.3 te Kushtetutes, ne nenin 20 dhe ne nenin 54 te Ligjit Nr. 03/L-121 per Gjykaten Kushtetuese te Republikes se Kosoves, te 15 janarit 2009, (ne tekstin e metejme: Ligji) , dhe ne rregullin 56 te Rregullores se punes se Gjykates Kushtetuese te Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Rregullorja e punes). Procedura ne Gjykate

Me 23 mars 2012, Kryetari i Kuvendit e dorezoi kerkesen ne Gjykaten Kushtetuese duke kerkuar qe Gjykata te vleresonte nese amendamentet e propozuara nga 31 deputete pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Keto amendamente te propozuara jane te paraqitura ne Aneksin A.

Me 26 mars 2012, Kryetari e caktoi gjyqtarin Kadri Kryeziu Gjyqtar raportues dhe Kolegjin shqyrtues te perbere nga gjyqtaret Robert Carolan (kryesues), Altay Suroy dhe Snezhana Botusharova. Me 27 mars 2012, Gjykata kerkoi nga parashtruesi te dorezonte informata dhe dokumente mbeshtetese lidhur me proceduren e ndermarre ne perputhje me nenin 144 te Kushtetutes.

Me 29 mars 2012, kerkesa iu komunikua Shkelqesise se saj, znj. Atifete Jahjaga, Presidente e Republikes se Kosoves dhe z. Sami Kurteshi, Avokat i Popullit,.

Me 30 mars 2012, Gjykata mori informatat shtese dhe dokumentet mbeshtetese qe i kishte kerkuar nga parashtruesi.

Me 24 prill 2012, Avokati i PopulI it iu pergjigj Gjykates dhe ofroi verejtjet e veta per amendamentet e propozuara. Pergjigja e Avokatit te Popullit eshte e paraqitur me poshte.

Presidentja e Republikes i dorezoi verejtjet e veta ne lidhje me amendamentet e propozuara me 3 maj 2012, te paraqitura me poshte.

Kryetari i Kuvendit e dorezoi edhe nje grup tjeter te amendamenteve te propozuara te Kushtetutes ne Gjykate me 4 maj 2012. Ky grup i dyte i amendamenteve dallon ne disa aspekte nga grupi i amendamenteve te dorezuara me 23 mars 2012. Grupi i dyte i amendamenteve u mbeshtet nga gjysma e deputeteve qe i bashkengjiten emrat e tyre ne amendamentet e para, kurse gjysma tjeter e deputeteve jane deputete te tjere. Grupi i dyte i amendamenteve u regjistrua nen numrin K.O. 48-12. Keto amendamente te propozuara jane te paraqitura ne Aneksin B.

Me 7 maj 2012, Kryetari i Gjykates kerkoi nga Kryetari i Kuvendit te tregonte eili grup i amendamenteve duhet te shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese.

Kryetari i Kuvendit u pergjigj me 10 maj 2012 duke thene se grupi dyte amendamenteve duhet te shqyrtohet nga Gjykata.

Me 10 maj 2012, Gjykata vendosi t'i bashkoje keto dy kerkesa per shkak te lidhjes me njera-tjetren sa i perket objektit te c;eshtjes dhe personave qe i parashtrojne kerkesat.

I njejti Gjyqtar raportues dhe Kolegj shqyrtues u eaktuan edhe per grupin e dyte te amendamenteve.

Me ane te shkreses se 22 qershorit 2012, Avokati i Popullit ofroi komentet e veta lidhur me grupin e dyte te amendamenteve te propozuara. Permbledhje e fakteve

Kuvendi i Republikes se Kosoves e miratoi tekstin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves dhe ajo hyri ne fuqi me 15 qershor 2008. Ne Kapitullin XIII [Dispozitat Perfundimtare], neni 144 [Arnendamentimi] i Kushtetutes e autorizon Qeverine, Presidentin apo nje te katerten (1/4) e deputeteve te Kuvendit te Kosoves, sic; pereaktohet ne Rregulloren e punes se Kuvendit, te propozojne ndryshime dhe amendamentime te kesaj Kushtetute.

Udheheqesit e Aleanees Kosova e Re (AKR), te Lidhjes Demokratike te Kosoves (LDK) dhe te Partise Demokratike te Kosoves (PDK), z. Behgjet Paeolli, z. Isa Mustafa dhe z. Hashim Thac;i, nenshkruan nje Memorandum te Marreveshjes me 6 prill 2011.

Sipas kesaj Marreveshjeje, Shkelqesia e saj, znj. Atifete Jahjaga, u nominua si kandidate per Presidente te Republikes se Kosoves dhe palet perkatese ofruan mbeshtetjen e tyre te plote per kandidaturen e saj.

Ne Marreveshje me tej thuhet qe udheheqesit pajtohen qe menjehere ta formojne nje "Komision per Reformen e Zgjedhjeve Presideneiale" qe do t'i hartoje amendamentet kushtetuese dhe legjislaeionin e nderlidhur, te nevojshem per te siguruar qe Presidenti i Kosoves zgjidhet ne menyre te drejtperdrejte nga populli, dhe qe zgjedhjet e drejtperdrejta presidenciale ne Kosove do te mbahen jo me vone se gjashte muaj nga data ne te eilen keto ndryshime dhe amendamentime te nevojshme te Kushtetutes dhe legjislaeioni hyjne ne fuqi.

Sipas Marreveshjes, udheheqesit me tej pajtohen qe Ligji i reformuar per zgjedhjet e pergjithshme do te perfshije nje dispozite qe thote se zgjedhjet e para te pergjithshme sipas ligjit te amendamentuar do te mba hen jo me vone se 18 muaj nga data ne te eilen ligji i reformuar dhe amendamentimet e nderlidhura kushtetuese hyjne ne fuqi.

Ne Marreveshje ne fund thuhet qe udheheqesit do t'i paraqesin ndryshimet e permendura ne Marreveshje ne mbledhjen e Kuvendit ne te cilen zgjidhet Presidenti i Kosoves.

Me 7 prill 2011, Kuvendi me 75 vota per, 2 abstenime dhe asnje vote kunder, e miratoi Rezoluten Nr. 04-R-2, me te cilen e mbeshteti Memorandumin e Marreveshjes se siperpermendur.

Te njejten dite, Kuvendi me 80 vota per, 10 te pavlefshme dhe 10 per kandidaten tjeter, e miratoi Vendimin Nr. 04-V-11, me te cilin Shkelqesia e saj, znj. Atifete Jahjaga, u zgjodh Presidente e Republikes se Kosoves dhe se mandati i Presidentit eshte pese (5) vjet.

Me 15 prill 2011, shefat e grupeve parlamentare: POK, LOK, AAK, SLS, AKR dhe 6+, dorezuan nje propozim ne Kuvend per formimin e dy komisioneve: nje Komision per amendamentimin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves dhe nje Komision per amendamentimin e ligjit per zgjedhjet e pergjithshme ne Republiken e Kosoves.

Me 22 prill 2011, Kuvendi me 76 vota per, 4 abstenime dhe 6 vota kunder, e miratoi Vendimin Nr. 04-V-12, per formimin e Komisionit per amendamentimin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Komisioni).

Me 6 maj 2011, Kryetari i Kuvendit e njoftoi Komisionin ne hollesi lidhur me status in dhe kompetencat e Komisionit.

Me 23 dhjetor 2011, Komisioni kerkoi zgjatjen e mandatit te vet.

Me 20 janar 2012, Kuvendi me 62 vota per, 1 abstenim dhe 2 vota kunder, e miratoi Vendimin Nr. 04-V-227, me te cilin u miratua kerkesa per zgjatjen e mandatit te Komisionit edhe per dy muaj.

Me 20 mars 2012, kryesuesi i Komisionit ia dorezoi Kuvendit amendamentimet e propozuara te Kushtetutes, te shoqeruar me listen e nenshkrimeve te 31 deputeteve te Kuvendit.

Me 23 mars 2012, Kryetari i Kuvendit ia dergoi amendamentimet e propozuara Kryetarit te Gjykates Kushtetuese, duke kerkuar qe Gjykata te vleresoje nese amendamentet e propozuara pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.

Shkresa e siperpermendur permbante shtojcen e 19 marsit 2012, nga kryesuesi i Komisionit per amendamentimin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves, drejtuar Kryetarit te Kuvendit, ne te cilen thuhet "Ne perputhje me nenin 144 te Kushtetutes se Republikes se Kosoves, po ua dergoj pakon e amendamenteve kushtetuese per procedim te metutjeshem". Vleresimi i pranueshmerise se kerkeses

Gjykata tani do te shqyrtoje nese parashtruesi i ka permbushur kriteret per pranueshmeri te percaktuara ne Kushtetute, te specifikuara me tej ne Ligj dhe ne Rregullore te punes.

Gjykata duhet se pari duhet te percaktoje nese parashtruesi mund te konsiderohet pale e autorizuar sipas nenit 113.9 te Kushtetutes, i cili percakton: "Kryetari i Kuvendit til Kosoves duhet te referoje amendamentet kushtetuese te propozuara para miranmit ne Kuvend, me qellim qe te konstatohet nese amendamenn i propozuar i zvogelon te drejtat dhe Zirite e garantuara me kapitullin II te Kushtetutes".

Kryetari i Kuvendit, dr. Jakup Krasniqi, e dorezoi kerkesen ne kete Gjykate per vleresim paraprak te amendamenteve te propozuara te Kushtetutes. Prandaj, sipas nenit 113.9 te Kushtetutes, parashtruesi eshte pale e autorizuar, dhe ka te drejte ta parashtroje kete rast ne Gjykate.

Prandaj, Gjykata konkludon qe parashtruesi ka permbushur kriteret per pranueshmeri dhe kerkesa eshte e pranueshme. Pergjigja e Avokatit te Popullit

Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.10 te Kushtetutes, Avokati i Popullit ka kerkuar qe fjala "bashkepunim" te percaktohet ne menyre me te qarte per t'i evituar dallimet e mundshme te interpretimit.

Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.21 te Kushtetutes, Avokati i Popullit ka kerkuar qe shprehja "se bashku" te percaktohet ne menyre me te qarte.

Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.22 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe Kryeministri duhet te jete me i perfshire ne vendimin per te shpallur gjendje te jashtezakonshme.

Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.30 te Kushtetutes, Avokati i Popullit mendon qe Presidenti nuk mund te jete pergjegjes per raportin per gjendjen ne Republiken e Kosoves.

Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.31 te Kushtetutes, Avokati Popullit konsideron qe Avokati i Popullit duhet te emerohet nga Kuvendi.

Sa i perket amendamentit 3, nenit 86.1 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe fjalia "ashtu siC; percaktohet me Zigj" duhet te shtohet ne fund te paragrafit.

Sa i perket amendamentit 4, nenit 87.2 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe Presidenti duhet te betohet para Kuvendit.

Sa i perket amendamentit 7, nenit 90 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe pjesa me e madhe e nenit te propozuar duhet te perfshihet ne Ligjin per Presidentin. Avokati i Popullit gjithashtu eshte i mendimit qe kompetencat si faljet individuale apo emerimi i gjyqtareve duhet te vazhdojne te ushtrohen nga Ushtruesi i Detyres se Presidentit. Ai thekoi se mungesa dhe/ose pamundesia e Presidentit nuk duhet te ndikoje ne mbarevajtjen e pushtetit gjyqesor, nese kjo zgjat shume kohe.

Sa i perket amendamentit 8, nenit 91.1 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe doreheqja duhet t'i dorezohet Kryetarit te Kuvendit, i cili me automatizem do te filloje ta ushtroje detyren e President it.

Sa i perket amendamentit 8, nenit 91.6 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron qe ne rast te pamundesise se Kryetarit te Kuvendit per ta ushtruar detyren, ajo i kalon nenkryetarit me te vjeter, e keshtu me radhe.

Me ane te shkreses se 22 qershorit 2012, Avokati i Popullit i ofroi komentet e veta lidhur me grupin e dyte te amendamenteve te propozuara, duke theksuar qe neni 84.31 duhet te fshihet dhe qe neni 134.1 duhet te mbetet me shtesen: "Me te drejten e rizgjedhjes se Ombudspersonit". Pergjigja e Presidentes se Repuhlikes

Presidentja e Republikes u pergjigj me 3 maj 2012, por vetem ne lidhje me amendamentin 10, lidhur me shpalljen e zgjedhjeve te para presidenciale, i cili e zevendeson nenin ekzistues 162 te Kushtetutes.

Presidentja konsideron qe amendamenti i propozuar parasheh shkarkimin, perkatesisht nderprerjen e mandatit kushtetues te Presidentit. Presidentja pohon qe kjo behet permes nje veprimi retroaktiv te amendamentit te propozuar kushtetues dhe pa dyshim do te shpjere ne "shkarkim", edhe pse kjo fjale nuk eshte perdorur.

Shkarkimi, sipas propozimit, do ta nderprese mandatin e Presidentit ne nje menyre qe nuk eshte parapare me nenin 45 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes] te Kushtetutes duke shkelur keshtu te drejten per te zgjedhur dhe per t'u zgjedhur. E drejta per t'u zgjedhur gjithashtu parashikon kohezgjatjen e mandatit. Rrjedhimisht, ky element i te drejtes per t'u zgjedhur nuk mund te ndryshohet sapo nje individ te jete zgjedhur ne funksion publik. Kushtetuta nuk parasheh asnje rezervim apo kufizim te ketij elementi te se drejtes, pasi te jete zgjedhur.

Presidentja theksoi se neni 91 [Shkarkimi i Presidentit] i Kushtetutes parashikon raste specifike kur Presidenti mund te shkarkohet nga posti, duke treguar keshtu qe Presidenti nuk mund te shkarkohet nepermjet nje amendamenti kushtetues.

Presidentja pohon qe amendamenti i propozuar eshte ne kundershtim me parimin e pergjithshem te drejtesise per moszbatimin e dispozitave kushtetuese dhe ligjore, apo ndryshimeve te tyre, ne menyre retroaktive.

Amendamenti i propozuar shkel parimin e mosdiskriminimit, sic; parashihet ne nenin 24 [Barazia para Ligjit] te Kushtetutes.

Presidentja gjithashtu thote qe amendamenti i propozuar shkel parimin e ndarjes se pushteteve. Kushtetutshmeria e amendamenteve te propozuara Shtrirja e juridiksionit kushtetues

SiC; u tha me lart ne pjesen Procedura ne Gjykate, grupi i dyte i amendamenteve te propozuara u dorezua ne Gjykate nga Kryetari i Kuvendit. Ky grup i dyte i amendamenteve dallon ne disa aspekte nga grupi i pare i amendamenteve te dorezuara.

Gjykata rikujton qe Kryetari i Kuvendit e njoftoi Gjykaten se vetem grupi i dyte i amendamenteve duhet te shqyrtohet.

Gjykata eshte e vetedijshme per nevojen e sigurise juridike ne lidhje me kete c;eshtje. Prandaj, Gjykata konsideron qe grupi i dyte i amendamenteve e ka perfshire dhe zevendesuar grupin e pare te amendamenteve te propozuara dhe vleresimi qe perfshihet ne kete Aktgjykim ka te beje vetem grupin e dyte te amendamenteve.

Prandaj, Gjykata do ta beje ate vleresim duke u bazuar ne kompetencen e vet juridiksionale sipas nenit 113.9 te Kushtetutes, qe do te thote konfirmimin se amendamentet e propozuara nuk i pakesojne te drejtat dhe lirite e garantuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.

Gjykata gjithashtu thekson qe ne perputhje me nenin 112 [Parimet e Pergjithshme] te Kapitullit VIII [Gjykata Kushtetuese] te Kushtetutes, Gjykata Kushtetuese eshte autoriteti perfundimtar per interpretimin e Kushtetutes dhe perputhshmerise se ligjeve me Kushtetuten.

Ne kete drejtim, Gjykata konsideron qe, sa i perket vleresimit te kushtetutshmerise se cilitdo amendament te propozuar te Kushtetutes, sipas nenit 144.3, amendamenti i tille duhet te konsiderohet ne driten e Kapitullit II [Te Drejtat dhe Lirite Themelore] te Kushtetutes, i cili sipas nenit te vet 21 [Pari met e Pergjithshme], perbehet nga te drejtat dhe lirite themelore te njeriut, te cilat jane baza e rendit juridik te Republikes se Kosoves.

Pervec; kesaj, Gjykata konsideron qe Kapitulli III [Te Drejtat e Komuniteteve dhe Pjesetareve te tyre] dhe te drejta te tjera mund te jene te zbatueshme ne kete proces, pasi te drejtat specifike te percaktuara jane zgjerim i te drejtave dhe lirive te njeriut te percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes, ne vec;anti, i atyre te drejtave te percaktuara ne nenin 24 [Barazia para Ligjit].

Kjo eshte vec;anerisht keshtu edhe nga pikepamja e dispozitave te nenit 21.2 te Kushtetutes, i cili percakton qe Republika e Kosoves do t'i mbroje dhe garantoje te drejtat dhe lirite themelore te njeriut, siC; parashihet me Kushtetute, jo doemos ato te perfshira vetem ne Kapitullin II.

Prandaj, me rastin e vleresimit te kushtetutshmerise se amendamenteve te propozuara, kjo Gjykate nuk do t'i marre parasysh vetem te drejtat dhe lirite e njeriut te perfshira ne Kapitullin II, por edhe te gjitha te drejtat dhe lirite e njeriut te garantuara me Kushtetute dhe te parashikuara me shkronjen dhe frymen e rendit kushtetues te Republikes se Kosoves.

Eshte me rendesi te theksohet qe Gjykata Kushtetuese eshte autoriteti perfundimtar per interpretimin e Kushtetutes dhe te perputhshmerise se ligjeve me Kushtetuten. Ky eshte nje juridiksion ex-post i Gjykates si garantues i Kushtetutes per ta siguruar perputhjen e legjislacionit me aktin me te larte te shtetit, pra me Kushtetuten.

Pervec; ketij juridiksioni, Gjykata gjithashtu ka juridiksionin e ashtuquajtur ex-ante per vleresim paraprak te kushtetutshmerise se amendamentit te propozuar. Ky juridiksion i jepet Gjykates, si mbrojtese e Kushtetutes, per te siguruar qe amendamenti i propozuar nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.

Gjykata konsideron qe Kushtetuta eshte e qarte ne ate drejtim. Amendamentet kushtetuese mund te miratohen nga Kuvendi vetem pasi Kryetari i Kuvendit te Kosoves ta kete parashtruar amendamentin e propozuar ne Gjykate Kushtetuese per konfirmim paraprak qe amendamenti i propozuar nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.

Gjykata gjithashtu konsideron qe neni 21 i Kushtetutes duhet te lexohet ne lidhje me nenin 7.1 te Kushtetutes, i cili i percakton vlerat e rendit kushtetues te Republikes se Kosoves qe bazohet "ne parimet e [irise, paqes, demokracise, barazise, respektimit te te drejtave dhe [irive te njeriut dhe sundimit te [igjit, mosdiskriminimit, te drejtes se prones, mbrojtjes e mjedisit, drejtesise sociale, pluralizmit, ndarjes se pushtetit shteteror dhe ekonomise se tregut. "

Sipas nenit 56 [Te Drejtat dhe Lirite Themelore gjate Gjendjes se Jashtezakonshme] te Kushtetutes, shmangia nga te drejtat dhe lirite themelore qe mbrohen me Kushtetute mund te behet vetem pas shpalljes se gjendjes se jashtezakonshme, sipas kesaj Kushtetute dhe vetem deri ne masen sa eshte e domosdoshme nen rrethanat e dhena. Pervec; kesaj, shmangia nga te drejtat dhe Ii rite themelore qe garantohen me nenet 23, 24, 25, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 37 dhe 38 te kesaj Kushtetutes nuk do te Iejohet ne asnje rrethane.

Prandaj, eshte detyre e Gjykates Kushtetuese te siguroje mbrojtjen e ketyre vIerave themelore te rendit kushtetues. Ne kete drejtim, vendimet e Gjykates Kushtetuese jane te detyrueshme per gjyqesorin dhe te gjithe personat dhe institucionet e Republikes se Kosoves, sic; percaktohet ne paragrafin 1 te nenit 116 [Efekti Juridik i Vendimeve] te Kushtetutes, i cili percakton: "Vendimet e Gjykates Kushtetuese jane te detyrueshme per gjyqesorin dhe te gjithe personat dhe institucionet e Republikes se Kosoves."

Neni 116 i Kushtetutes zbatohet per te gjitha vendimet e Gjykates, duke perfshire Aktgjykimin e saj per kushtetutshmerine e amendamenteve te propozuara.

Gjykata tani do ta shqyrtoje me radhe secilin prej amendamenteve te propozuara te grupit te dyte, te paraqitura ne Aneksin B. I. Amendamenti 1 i propozuar: Neni 84 [Kompetencat e Presidentit]

Amendamenti 1 propozon te ndryshohen paragrafet 1, 9, 10, 20, 21, 22, 23, 24, 26 dhe 30 te nenit 84, dhe t'i shtohen dy paragrafe te ri 31 dhe 32. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.1 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.1, Presidenti i Republikes se Kosoves: "perfaqeson Republiken e Kosoves brenda dhe jashte;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.1 thote me sa vijon: "{Presidenti i Republikes se KosovesJ perfaqeson Republiken e Kosoves;" Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.1 te Kushtetutes

Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.1. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vIeresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.1 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Iirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.9 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.9, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "mund te referoje c;eshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.9 thote me sa vijon: "[Presidenti i Republikes se Kosoves] ngre r;eshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese, ne pajtim me kete Kushtetute". Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.9 te Kushtetutes 79· Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.9. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.9 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.10 te Kushtetutes

Sipas nenit aktua184.10, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "udheheq politiken e jashtme te vendit;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.10 thote me sa vijon: "bashkepunon me Qeverine ne lidhje me politiken e jashtme te vendit;" Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.10 te Kushtetutes

Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.10. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.10 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.20 te Kushtetutes

Sipas nenit aktua184.2o, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit te Kryeministrit; "

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.20 thote me sa vijon: "emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit te Kryeministrit; " Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.20 te Kushtetutes 8S. Gjykata konsideron qe kompetenca e rekomandimit ne lidhje me emerimin e Komandantit te Forcave te Sigurise te Kosoves eshte bartur prej Qeverise tek Kryeministri. Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.20 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.21 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.21, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "se bashku me Kryeministrin, emeron Drejtorin, Zevendesdrejtorin dhe Inspektorin e Pergjithshem te Agjencise se Kosoves per Intelegjence;" 87· Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.21 thote me sa vijon: "emeron Drejtorin e Agjencise se Kosoves per Intelegjence;" Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.21 te Kushtetutes

Gjykata veren qe Presidenti do ta emeroje Drejtorin e Agjencise se Kosoves per Inteligjence pa Kryeministrin. Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.21 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.22 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.22, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "vendos per shpalljen e Gjendjes se Jashtezakonshme, ne konsultim me Kryeministrin; "

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.22 thote me sa vijon: "shpal/ Gjendjen e Jashtezakonshme, pasi ta njoftoje Kryeministrin." Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.22 te Kushtetutes

Gjykata veren qe Presidenti mund ta shpalle gjendjen e jashtezakonshme pa u konsultuar me Kryeministrin. Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.22 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.23 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.23, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "mund te kerkoje mbledhje te Keshillit te Sigurise te Kosoves dhe i kryeson ato ne kohen e Gjendjes se Jashtezakonshme;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.23 thote me sa vijon: "kryeson Keshillin e Sigurise te Kosoves;" Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.23 te Kushtetutes

Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.23. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.23 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.24 te Kushtetutes

Sipas nenit aktuaI84.24, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "vendos per jormimin e misioneve diplomatike e konsullare te Republikes se Kosoves, ne baze te konsultimit me Kryeministrin;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.24 thote me sa vijon: "themelon misionet diplomatike e konsullore te Republikes se Kosoves, me propozim te Qeverise;" Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.24 te Kushtetutes 97· Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.24. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.24 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Ii rite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.26 te Kushtetutes

Sipas nenit aktual 84.26, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.26 thote me sa vijon: "emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, ne pajtim me kete Kushtetute; " Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.26 te Kushtetutes

Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.26. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.26 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.30 te Kushtetutes

Sipas nenit aktua184.30, [Presidenti i Republikes se Kosoves]: "se paku nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me jusheveprimtarine e tij/saj;"

Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.30 thote me sa vijon: "se paku nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me gjendjen ne Republiken e Kosoves;" Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.30 te Kushtetutes

Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit 84.30. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.30 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Sa i perket DeDit shtese te propozuar 84.31 te Kushtetutes

Sipas amendamentit te propozuar, neni i ri 84.31 thote me sa vijon: "emeron Ombudspersonin, me propozim te Kuvendit;" Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 84.31 te Kushtetutes

Ne pergjigjet e veta ne keto kerkesa, Avokati i Popullit theksoi se Ombudspersoni duhet te emerohet nga Kuvendi per shkak te marredhenies se ngushte ndermjet Ombudspersonit dhe Kuvendit. Ai theksoi qe ai institucion ka fuqi rekomanduese dhe Kuvendi mund t'u pergjigjet rekomandimeve te tij me iniciativa legjislative dhe/ose interpelanca per agjencite ekzekutive qe i shkelin te drejtat e njeriut.

Gjykata veren qe propozimi eshte qe Avokati i Popullit, nje post kushtetues, roli i te cilit percaktohet ne nenet 132 deri ne 135 te Kushtetutes, te emerohet nga Presidenti me propozim te Kuvendit. Ne Kushtetute nuk jane te percaktuara rrethanat ne te cilat Presidenti mund ta refuzoje emerimin e Avokatit te Popullit te propozuar nga Kuvendi. Ndonese kjo